Binanızın durumunu nasıl inceletebilirsiniz. İnşaat Mühendisleri Odası 6 Şubat depreminin ardından konutları hakkında bilgi almak isteyenler için bir kılavuz hazırladı.
BİNA DURUM TESPİT RAPORUİnşaat Mühendisi tarafından yapılacak olan gözlemsel incelemede;Yapının projesine uygun olarak yapılıp yapılmadığı tespit edilir.
(Projesine uygun olmadığı tespit edilirse bkz. Bina Performans Analizi)
Mevcut çatlakların yeri ve durumu incelenir.
Beton kabuk bölgesinde oluşan çatlaklar belirlenerek, korozyona uğramış donatının durumu tespit edilir.
Binada hareket olup olmadığı şüphesi değerlendirilir.
İncelemeyi yapan İnşaat Mühendisi taşıyıcı sistem düzensizlikleri, çatlaklar, korozyon, oturma vs. durumlarını
inceler, bunun yanı sıra basit hesaplar yaparak ön izlenim ve değerlendirmelerini “ön izlenim” ayrıntısında ortaya koyar.
Bina Durum Tespit Raporu hazırlanarak ileri düzey inceleme gerekip gerekmediğine karar verilir.
BİNA PERFORMANS ANALİZİ
Depremin öncesinde veya depremden sonra yapılabilir.
İleri Düzey İnceleme gerekirse;
Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (2018)’e göre;
Taşıyıcı sistemden yeterli sayıda karot numunesi alınır.
Taşıyıcı sistemde yeterli sayıda donatı tespiti yapılır.
Detaylı rölöve çalışması yapılır.
Zemin etüd raporu hazırlanır.
Tüm veriler kullanılarak, TBDY 2018 ilgili bölüm esaslarına uygun olarak analiz yapılır. Deprem esnasında taşıyıcı sistemin görebileceği hasarlar bilgisayar ortamında tahmin edilir ve binanın performansı ortaya konur.
BİNA PERFORMANS ANALİZİ SONUCU
GÜVENLİ veya GÜVENSİZ
Bina Güvensiz ise; Bina güçlendirme veya yeniden yapım senaryoları mümkün olan
en kısa sürede değerlendirilerek güvenli yapı kullanımı sağlanmalıdır.
*Bina Performans Analizi, SİM/ İTB sahibi
İnşaat Mühendisleri tarafından hazırlanır.
https://www.imo.org.tr/TR,77048/tescilli-isyerleri.html
GÜÇLENDİRME
Depremin öncesinde veya depremden sonra yapılabilir.
Yapı güvenliğinin sağlanması için güçlendirme tercih edilirse;
Taşıyıcı sistemin tümü dikkate alınarak, taşıyıcı sisteme perde eklemeye, taşıyıcı sistem elemanlarının güçlendirilmesi yöntemlerine karar verilir ve güçlendirme uygulama projesi hazırlanır. İlgili belediyesine güçlendirme ruhsatı başvurunda bulunulur.
Güçlendirme maliyeti yapının durumuna göre değişiklik gösterebilir.
Uygulama aşamasında iş sağlığı ve iş güvenliği açısından yapının boşaltılması tercih edilir.
İnşaat aşamasında şantiye şefi olarak İnşaat Mühendisinin (tercihen tecrübeli) görevlendirilmesi gerekmektedir.
Uygulamanın yapı denetim firmaları tarafından denetlenmesi zorunludur.
Güçlendirme Projeleri, SİM/ İTB sahibi İnşaat Mühendisleri tarafından hazırlanır.
Çatlakların kapatılması ile yapılacak onarımlar GÜÇLENDİRME DEĞİLDİR!
RİSKLİ BİNA TESPİTİ
Depremin öncesinde veya depremden sonra yapılabilir.
6306 Sayılı Kentsel Dönüşüm Kanunu Kapsamında yapılır. Bina sahipleri (kat malikleri) Kentsel Dönüşüm Kanunu kapsamında binalarını yıkıp yenilemeye karar verdikten ve bu doğrultuda hazırlıklarını yaptıktan sonra bu raporun çalışmasını başlatmaları daha uygun olur.
Binanın riskli olup olmadığı tespiti için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı sitesindeki lisanslı kuruluşlara başvurulması gerekir.
Zemin katta bulunan taşıyıcı sistem üzerinden yeterli sayıda karot numunesi alınarak Beton kalitesi tespit edilir.
Taşıyıcı sistemde yeterli sayıda donatı tespiti yapılır.
(6306 Sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliğine göre analiz raporu hazırlanır).
Binanın depreme karşı dayanıklı olup olmadığı bilgisini vermez. Kentsel dönüşüm yasası kapsamında binanın yıkılması gerekip gerekmediğini tespit eder.
Yapının Riskli Yapı olarak tespit edilmesi halinde yıkım süreci başlar.
6 Şubat depremi 10 ilde yarattığı yıkım ile sınırlı kalmadı. Özellikle Kuzey Anadolu Fay Hattı üzerinde yaşayan bir çok insanın konutları ile ilgili yaşadığı kaygının artmasına neden oldu. İstanbul Büyükşehir Belediyesi bu konuda ilk adımı atanlardan oldu. İBB ücretsiz olarak binalarda yaptığı incelemeyi yaygınlaştırmaya başladı. Bu konuda bir adım da İnşaat Mühendisleri Odası’ndan geldi.
Binalarında inceleme yapılmasını isteyenlerin en büyük kaygısı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na akredite kurumların inceleme yaparken binadan karot olması ve olumsuz bir sonuç çıkması haline hemen yıkım kararı alınması. Bir çok insan farklı bir barınma alternatifi bulamadığı için bu şekilde bir incelemeden kaçınıyor. İnşaat Mühendisleri Odası da tıpku İBB gibi binalarda inceleme yapıyor, ortaya çıkan sonuç ise bir tavsiye niteliği taşıyor. Yani yıkım kararı incelemeyi yaptıranların isteğine bağlı olarak alınabiliyor.
İnşaat Mühendisleri Odası ayrıca binada inceleme yaptırmak isteyenler için bir de kılavuz yayınladı. Kılavuza göre, binanın durumunu öğrenmek isteyenlerin ilk olarak hasar tespit çalışması yaptırması gerekiyor. Binalarda yapılacak inceleme deprem öncesi ve deprem sonrası olarak iki başlık altında inceleniyor.